Spisz lub po słowacku Spiš,
to przepiękna kraina położona na terytorium Słowacji i Polski. W
roku 1108 przeszedł on na własność króla Węgier razem z
posagiem córki Bolesława Krzywoustego. Trzy wieki pozostawał we własności
węgierskich możnowładców. Oni to zbudowali najbardziej dziś
znaną budowlę Spisza tj.
niedzicki
zamek. Na trzy lata przed
pierwszym rozbiorem Polski w 1769 roku zajęła go Monarchia
Austro-Węgierska. Po I wojnie światowej część Spisz przyznano nowopowstałemu państwu –
Czechosłowacji (aktualnie Słowacja i Czechy), tylko niewielka jego część weszła w skład
Polski (zaledwie kilka wsi: Dursztyn, Czarna Góra, Falsztyn,
Frydman, Jurgów, Kacwin, Krempachy, Łapszanka, Łapsze Niźne, Łapsze
Wyźne, Niedzica, Trybsz). Taki stan rzeczy pozostaje do
dzisiaj
Większość
wsi Polskiego Spisza sięga swą historią XIII
wieku. Można tu spotkać stare, piękne kościoły,
typową dla tego regionu szeregową zabudowę,
dwujęzyczne napisy na sklepach i niezwykłą
gościnność mieszkańców. Polski Spisz to mało
popularny jeszcze turystycznie region. Można tu
odnaleźć wiele urokliwych zakątków położonych
malowniczo z dala od zgiełku i tłoku. Spisz
to wymarzone miejsce na rodzinny wyjazd. Z łatwością
można tuspędzić
miło czas.Dzieci
wysłać na plażę, a z żoną wybrać się na
rower wspaniałymi krajobrazowo szlakami
turystycznymi. Polecamy szczególnie Rezerwat Przełomu
Białki koło Trybsza, Przełęcz nad Łapszanką
oraz punkt widokowy na Litwince zwanej inaczej
Litwińską Grapą, gdzie stoi krzyż milenijny.
NAJWAŻNIEJSZE
ZABYTKI SPISZA
Najważniejsze
i najbardziej znane zabytki architektoniczne
Spisza to przede wszystkim Zamek w
Niedzicy,
drewniany kościół z XIVw. w Trybszu oraz
wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO
kościółek w Dębnie. Warto również odwiedzić
dwie zabytkowe zagrody Spiskie w Jurgowie i
Czarnej Górze. We Frydmanie znajduje się
najstarszy zabytek architektury sakralnej na
polskim Podtatrzu. Wypoczywając na Spiszu zwrócimy
uwagę na charakterystyczną, nietypowa dla reszty
Polski, architekturę murowanych kościołów oraz
dużą ilość malowniczych przydrożnych
kapliczek.
WAKACJE
NA SPISZU
Ze
względu na swoje położenieSpisztraktowany
jest przez turystów jako baza wypadowa w Tatry,
Pieniny oraz na Słowację. Przejścia graniczne
znajdują się w Niedzicy,
Kacwinie oraz
Jurgowie.
Zalesione, górskie tereny polskiego Spisza
oferują wiele możliwości uprawiania turystyki.
Wytyczono kilka tras rowerowych a w okolicach
Jeziora Czorsztyńskiego rozwinęła się
doskonale infrastruktura skierowana do turystów
przybywających tu nie tylko zimą. Z pierwszymi
ciepłymi dniami wiosny ruszają statki
wycieczkowe po Zalewie Czorsztyńskim oraz
organizowane są imprezy na plaży pod zamkiem w
Niedzicy.
REZERWAT
- PRZEŁOM BIAŁKI
Ciekawą
propozycją spędzenia wolnego czasu jest
wycieczka do rezerwatu "Przełom Białki"
koło Trybsza. Jest to rezerwat
przyrody obejmujący krótki przełom rzeki
pomiędzy skałkami, Kramnicą na prawym brzegu i
Obłazową na lewym. Ten rejon ochroną został
objęty w 1959 roku. Ochronie podlega głównie
reliktowa roślinność naskalna przybyła z
nurtem Białki
z Tatr
i walory krajobrazowe tego miejsca. Rzeka Białka
poniżej przełomu wpada dwoma ramionami do Zalewu
Czorsztyńskiego. W rezerwacie znajduje się Jaskinia
w której odkryto kilkadziesiąt zabytków
kamiennych, z muszli, kości i rogu.
BASENY
TERMALNE W BIAŁCE TATRZAŃSKIEJ
Baseny
termalne są dosyć nową atrakcją na
Podhalu. Powstało tutaj kilka ośrodków
wykorzystujących naturalne gorące źródła. Całe
Podhale leży na terenach sprzyjających do
pobierania wód geotermalnych i od dawna istnieje
tu Geotemia Podhalańska zaopatrująca w ciepło
podtatrzańskie wioski. Turyści z tego
naturalnego dobrodziejstwa mogą korzystać już w
Białce Tatrzańskiej w ośrodku Na Bani. Ośrodek
ten otwarty jest przez cały rok. Baseny, zjeżdzalnie
wodne oraz sauny sprawią, że każdy będzie czuł
się wypoczęty. Atrakcję tą polecamy szczególnie
rodzinom z dziećmi.
LITWINKA
- PUNKT WIDOKOWY
Litwinka
jest to wzniesienie, na którego zboczach znajdują
się dwie części wsi Czarna
Góra. Od strony Białki
Tatrzańskiej Litwinka zakończona jest
kilkusetmetrowym urwiskiem, u podnóża którego płynie
rzeka
Białka. Na szczycie znajduje się widoczny z
daleka milenijny krzyż. Widoki, które się stamtąd
rozciągają są niepowtarzalne i obejmują: Babią
Górę, Kotlinę Nowotarską, Gorce,
Pieniny
oraz całą panoramę Tatr.
Można tam dojechać samochodem.
ZIMA
- NARTY NA SPISZU
Na
Spiszu jest kilka miejsc gdzie można poślizgać
się na nartach. W
Niedzicy znajduje się kompleks
narciarski "Polana Sosny". Górna stacja
wyciągu jest początkiem narciarskiej trasy
biegowej o długości 8 km. W Kacwinie
znajduje się stok dla mniej zaawansowanych
narciarzy. Godnym polecenia jest także oświetlony
kompleks wyciągów w Białce Tatrzańskiej.
Nowymi ośrodkami na spiszu jest stacja narciarska
w Jurgowie oraz Koziniec-Ski w Czarnej Górze. Po
Słowackiej stronie polecamy wyciąg w Starej
Spiskiej Wsi.
Trybsz
to niewielka wieś na Zamagórzu spiskim położna na zachodnim krańcu Spisza. Swymi początkami sięga XVI wieku. Obecny Trybsz jest bardzo młodą wsią
odbudowaną po ogromnym pożarze.
Kacwin
leży na wysokości
570 m.npm nad potokiem Kacwińskim wypływającym na Słowacji.
Jest to jedna z najstarszych miejscowości na Spiszu.
cwin został założony w XIV wieku i należał do rodu
Berzeviczich.
Łapsze
położone są na Spiszu na wysokości 670 m.npm. Legenda głosi, że niegdyś Łapsze przez ponad 200
lat zamieszkiwali Wołosi. Etniczna plemie migracyjne z bałkanów.
Frydmanjest to duża wieś spiska
położona nad Jeziorem Czorsztyńskim. Znajduje się tu
kasztel - budowla obronna z początku XVII w. Dawniej była
to rezydencja Horwatów.
Dębno
Podhalańskieto niewielka wieś położna
przy drodze Nowy Targ - Krościenko nad Dunajcem, w
pobliżu Jeziora Czorsztyńskiego. Znajduje się tu jeden z
ważniejszych zabytków sakralnych w Polsce.
Falsztyn
leży na wysokości ok. 610 m n.p.m.na północnych stokach
Pienin Spiskich, od północy i zachodu otoczony wapiennymi
skałami. Został założony prawdopodobnie w XV wieku przez
osadników niemieckich.
Nowa
Biała to wieś położona na Spiszu w pobliżu Białki
Tatrzańskiej. Do 1918 roku należała do Węgier i była ważnym
punktem na szlaku handlowym z Polską.
Dursztyn
leży na skraju Pienin Spiskich. Nazwa pochodzi z języka
niemieckiego i oznacza twardą skałę. Niegdyś wieś
podlegała administracji Węgierskiej sprawowanej z Zamku w
Niedzicy.
Białka
Tatrzańska to malownicza wieś podhalańska położona
nad rzeką Białką, jedną z najpiękniejszych i
najczystszych tatrzańskich rzek. Ze wniesienia zwanego
Litwinką, rozciąga się piękna panorama na Tatry.
Niedzica
to wieś położona częściowo nad Jeziorem Czorsztyńskim
i w dolinie rzeki Niedziczanki na granicy Pienin i Spisza.
We Wsi znajduje się Zamek udostępniony do zwiedzania.